Sedef hastalığı

Psoriasis veya Sedef hayatı tehdit etmeyen, bulaşıcı özelliği olmayan, sağlık durumunu bozmayan, ömrü kısaltmayan kronik seyirli bir hastalıktır. , İyileşmeler ve ataklarla seyreden bu rahatsızlık kendini deride kızarık keskin sınırlı, üzerinde beyaz sedefimsi kabuklanmalar olarak gösterir. Birçok araştırmaya rağmen nedeni tam olarak bilinmeyen kadın erkek seçmeyen sedef hastalığında genetik yatkınlık ,stresler, kişinin aldığı mekanik,fiziksel ve kimyasal travmalar, enfeksiyonlar , hormonal değişiklikler ve ilaç kullanımları belirtilerin ortaya çıkmalarıyla veya alevlenmesine neden olabilir. Her yaş grubunda görülebilen sedef hastalığı hastalık belirtilerinin iyileşip kaybolması ve tekrara ortaya çıkamalrıyla ömür boyu devam eder.

Yaygınlık ve şiddet açısından hastadan hastaya değişiklik gösteren sedef hastalığı Vulgar ,Guttat psoriasis, Püstüler,Numuler psoriasis, İnvers veya ters tip, palmoplanter, saçlı deri psoriasisi ,eritrodermik formlarda kendini gösterebilir.. Psoriasis deri dışında tırnaklar ve eklemleri de tutabilir.

Hastaların yaklaşık 1/5’inde kendiliğinden iyileşme gösteren Psoriasis Tedavi ile veya spontan olarak remisyon elde edildikten sonra değişen süreler sonunda nüks gözlenmektedir.

Psoriasisin tedavisinde ve kontrol altına alınmasında diyetin rolü yoktur. diyete balık yağı veya haftada 2- 3öğün balık eklenmesinin yararlı olduğu ileri sürülmektedir. Alkol alımının psoriasisi olumsuz etkilediği bilindiğinden kullanımının yasaklanması önerilmektedir. Psoriasis tetiklediği bilinen lityum, beta blokerler, salisilatlar, nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar , antimalaryal ilaçlar, iyot kullanımı konusunda dikkatli olunmalıdır.

Bazı durumlarda zayıflama programları yararlı olabilir ve kilo fazlalığı olan tüm psoriasisli olgularda kilo verilmesi önerilmelidir. Hastalara dengeli beslenme, aşırı kilo almaktan sakınma önerilmelidir .

Psikoterapi, rutin bir tedavi yaklaşımı değilse de akut ataklar sırasında hastanın emosyonel stressinin giderilmesi yararlıdır. Özellikle genç hastalara empatetik yaklaşmak gereklidir. Tedavide bir değişiklik yapılmasa bile hastaların bir kısmında seyahatlerin çok büyük faydası olmaktadır. Uyku problemi olanlarda geceleri bir sedatif verilebilir,eğer pruritus yakınması varsa antihistaminikler yararlı olabilir.

Hastalarda akut veya kronik infeksiyon odağı, hastalığı tetikliyor olabilir. Özellikle guttat psoriasis olguları streptokoksik farenjiti izleyebilir, bu tip infeskiyon odaklarının eradikasyonu yapılmalıdır.

Yeni lezyonların ortaya çıkmasında köbner fenomeninin rolü unutulmamalıdır. Şiddetli kaşıntı, güneş ve UV ışınlarına yoğun bir şekilde maruz kalmak psoriasisi tetikleyebilir. Palmar psoriasiste hobilere bağlı veya mesleki olarak avuç içi/ ayak tabanına uygulanan lokal travmaların rolü olabilir.

Bu prensipler dahilinde hareket edilmek üzere, her hastanın tedavi programı, mutlaka bir dermatolog tarafından, hastalığın o andaki tipi, şiddeti, lokalizasyonu ve hastanın kendisine ait özelliklere göre yapılmalı ve takip edilmelidir.